Κανείς δεν άγγιξε ούτε τα φρούτα ούτε τα ποτήρια. Η συζήτηση κόπηκε στη μέση μιας φράσης, σαν κάποιος να είχε ξαφνικά κόψει τον ήχο μέσα στο δωμάτιο.
Όλα τα βλέμματα καρφώθηκαν στα δύο χαρτιά δίπλα στο χέρι του Έγκορ, σαν να είχαν ξαφνικά γίνει οι πιο σημαντικοί καλεσμένοι του χώρου. Ο Έγκορ δεν κοίταξε αμέσως κάτω.
Πρώτα κοίταξε τη Μαρίνα. Περισσότερο απ’ όσο έπρεπε. Όπως κοιτάς κάποιον που μόλις έχει ανατρέψει ένα προσεκτικά γραμμένο σενάριο.
Μετά το παιδικό σκουφάκι στο χέρι της.Και έπειτα το παλιό, φθαρμένο χαρτί. Και μόνο τότε το πρόσωπό του άδειασε τελείως.
— Τι είναι αυτό το τσίρκο; — ρώτησε.
Η φωνή του κρατιόταν ακόμη, αλλά η σιγουριά και η υπεροψία της αρχής της βραδιάς είχαν εξαφανιστεί.Η Μαρίνα δεν κάθισε.
Στεκόταν όρθια, με το ένα χέρι ακουμπισμένο απαλά στον ώμο της Βάρια.
Δεν κρατιόταν από εκείνη — απλώς θυμόταν γιατί είχε έρθει.— Ήθελες να δω την οικογένειά σου — είπε ήρεμα. — Τώρα δες κι εσύ την αλήθεια.
Η μητέρα του Έγκορ συνήλθε πρώτη.— Μαρίνα, μη κάνεις σκηνή σε αυτό το σπίτι — είπε ψυχρά. — Είναι γιορτή.— Όχι — απάντησε η Μαρίνα. — Η σκηνή ξεκίνησε νωρίτερα. Όταν με καλέσατε εδώ για να με ταπεινώσετε.
Σήκωσε το πάνω φύλλο.— Θα το διαβάσεις; — ρώτησε.Ο Έγκορ δεν κουνήθηκε.Η Μαρίνα άνοιξε το χαρτί και άρχισε να διαβάζει με ήρεμη φωνή:— «Νομίζω πως θα είναι χρήσιμο να δεις επιτέλους την οικογένεια που ποτέ δεν μπόρεσες να μου δώσεις.»
Η φράση έπεσε στον αέρα πιο βαριά από κάθε προηγούμενη.Κάποιος έβηξε.Κάποιος άλλος γύρισε το βλέμμα, σαν τα δώρα στη γωνία να έγιναν ξαφνικά πολύ ενδιαφέροντα.
Η Ίννα ακούμπησε αργά το χέρι της από την κοιλιά.Όχι από φόβο.Αλλά γιατί για πρώτη φορά άκουσε πώς ακούγεται η σκληρότητα όταν δεν κρύβεται πίσω από χαμόγελο.
— Έγκορ; — είπε χαμηλά.— Είναι απλώς μια παλιά πίκρα — απέρριψε εκείνος.— Όχι — είπε η Μαρίνα. — Είναι ένα βολικό ψέμα μέσα στο οποίο έζησες τρία χρόνια.
Έβγαλε το δεύτερο χαρτί.Ένα παλιό ιατρικό έγγραφο. Πριν από τέσσερα χρόνια.Το όνομα του Έγκορ στην κορυφή.Από κάτω, τα αποτελέσματα.Ο Έγκορ έκανε ξαφνικά ένα βήμα προς το τραπέζι.
Ο Λεβ κινήθηκε πρώτος. Όχι απειλητικά. Απλώς πλησίασε.Και αυτό ήταν αρκετό.— Όχι — είπε ήρεμα.Η σιωπή του ήταν πιο βαριά από μια κραυγή.
Η Μαρίνα κοίταξε το χαρτί.— Αυτό το αποτέλεσμα το πήρες επτά μήνες πριν το διαζύγιό μας — είπε. — Βγήκαμε μαζί από το ιατρείο του ανδρολόγου.Η λέξη αντήχησε παράξενα στο σαλόνι.
Όχι γιατί δεν την καταλάβαιναν.Αλλά γιατί την καταλάβαιναν υπερβολικά καλά.— Αυτό είναι ψέμα — πέταξε ο Έγκορ.Πολύ γρήγορα. Πολύ χαμηλά.
— Το όνομά σου είναι εδώ — είπε η Μαρίνα. — Η ημερομηνία γέννησής σου. Η υπογραφή σου.Ένας μακρινός συγγενής έσκυψε μπροστά.— Είναι όντως η υπογραφή του;— Ναι.
Και αυτή η μία λέξη έκλεισε οριστικά τη συζήτηση.Γιατί το σκάνδαλο μπορεί να το αρνηθείς.Το έγγραφο όχι.Η Ίννα δεν κοίταζε τη Μαρίνα.Κοίταζε τον άντρα της.
— Μου είπες ότι έφταιγα εγώ — είπε.Ο Έγκορ σήκωσε το πηγούνι.— Οι γιατροί κάνουν λάθη.Η Μαρίνα έγνεψε.— Ναι. Μερικές φορές.Αλλά εσύ δεν είπες αυτό. Είπες ότι εγώ δεν μπορούσα να κάνω παιδιά.
Η Βάρια τράβηξε απαλά το δάχτυλο της Μαρίνας. Ήταν κουρασμένη. Ο χώρος της φαινόταν ξένος.Η Μαρίνα της χάιδεψε τα μαλλιά.
— Το είπες σε όλους — συνέχισε.
— Στους συγγενείς μου, στους συναδέλφους σου, στους γείτονες. Ακόμα και σε ανθρώπους που δεν είχαν καμία σχέση.Η μητέρα του Έγκορ ίσιωσε το σώμα της.
— Φτάνει. Αυτό είναι ανάρμοστο.Γύρισε προς τη Μαρίνα.— Ανάρμοστο ήταν να σιωπώ όταν με έλεγαν άδεια γυναίκα.Η γυναίκα χλώμιασε.Όχι από ντροπή.
Αλλά γιατί η σιωπή της μόλις είχε αποκτήσει όνομα.— Το ξέρατε; — ρώτησε η Ίννα.Η σιωπή απάντησε.Η Μαρίνα ήξερε αυτή τη σιωπή.Από τέσσερα χρόνια πριν. Μπροστά στην κλινική.
Ένα κρύο, λασπωμένο πρωινό Μαρτίου.Ο Έγκορ στεκόταν δίπλα στο αυτοκίνητο και δεν μιλούσε για πολύ ώρα.— Ούτε λέξη στη μητέρα μου — είχε πει τελικά.
Η Μαρίνα είχε γνέψει.Νόμιζε ότι ήταν κοινό βάρος.Δεν καταλάβαινε ότι για εκείνη ήταν σιωπή από αγάπη.Για τον Έγκορ όμως ήταν κενός χώρος.
Ένας χώρος που μπορούσε να γεμίσει με οτιδήποτε.Μερικούς μήνες μετά έλεγε ήδη:«Η Μαρίνα έχει δυσκολία με αυτό το θέμα.»Και όλοι πίστευαν ότι το πρόβλημα ήταν εκείνη.Τότε άρχισε να χάνεται η αξιοπρέπειά της.
Αργά. Σιωπηλά.Η φωνή του Έγκορ την έφερε πίσω στο παρόν:— Ήρθες να καταστρέψεις τη ζωή μου;— Όχι — είπε η Μαρίνα. — Ήρθα να πάρω πίσω το όνομά μου.Η Ίννα σηκώθηκε.— Με είπες ψέματα;
— Όχι τώρα…— Τώρα.Η φωνή της ήταν σταθερή.— Είπες ότι δεν μπορούσε να γίνει μητέρα.Σιωπή.— Είναι παλιό κι αυτό το ψέμα; — ρώτησε.Και πρόσθεσε χαμηλά:
— Δεν θέλω να ζω με κάποιον που χτίζει τον εαυτό του πάνω στην ταπείνωση των άλλων.Το δωμάτιο κινήθηκε. Ψίθυροι, βήματα, ένταση.Ο Έγκορ κοίταξε τη Μαρίνα.— Περίμενες αυτή τη στιγμή.
Η Μαρίνα χαμογέλασε ελαφρά.— Όχι. Εσύ την προετοίμασες.Τότε μίλησε ο Λεβ:— Φτάνει.Μία λέξη.Και ήταν αρκετή.— Γιατί σιωπούσες; — ρώτησε η Ίννα.Η Μαρίνα δεν απάντησε αμέσως.
— Γιατί τον αγαπούσα — είπε τελικά. — Και γιατί ντρεπόμουν. Αν και δεν έπρεπε.Η σιωπή έπεσε ξανά.— Δεν ήρθα να πάρω τίποτα — πρόσθεσε. — Θέλω μόνο το παρελθόν μου να μην είναι πια αστείο.
Άφησε τα χαρτιά στο τραπέζι.— Κράτησέ τα.Γονάτισε στη Βάρια.— Πάμε σπίτι;— Ναι — έγνεψε το κορίτσι. — Ο Λαγουδάκος δεν το συμπαθεί εδώ.Κανείς δεν γέλασε.
Η Μαρίνα κατευθύνθηκε προς την πόρτα.— Νομίζεις ότι τώρα θα σε λυπηθούν; — φώναξε ο Έγκορ πίσω της.Σταμάτησε.— Όχι. Δεν το χρειάζομαι. Αρκεί που δεν μπορείς πια να με κάνεις ένοχη.Και έφυγε.
Έξω είχε κρύο. Ο αέρας καθαρός και κοφτερός.Στο αυτοκίνητο υπήρχε σιωπή.Μια άλλη σιωπή.Στο σπίτι τους περίμενε τσάι.Ο Λεβ δεν ρώτησε τίποτα. Απλώς έσπρωξε τη ζάχαρη πιο κοντά.
Γιατί ήξερε: στις δύσκολες μέρες παίρνει δύο κουταλιές.Και μερικές φορές η αγάπη μοιάζει ακριβώς έτσι.Όχι με λόγια.Αλλά με το να θυμάσαι.
